+316 49 39 87 05 mail@schols-ninaber.com

Stichting

Schols-foundations is een kleine organisatie die in vier ontwikkelingslanden educatieve projecten ondersteunt. In Malawi betreft het een school en internaat voor dove kinderen, in Indonesië ondersteunen we kinderen van arme vissergezinnen, op de Filippijnen helpen we kinderen die van het platte land komen en op eigen kracht niet naar school kunnen, in Vietnam zijn we startend met kinderen uit een minderheidsgroep die moeizaam assimileren met de Vietnamese samenleving.

Ondersteuning vindt plaats door het investeren van geld in programma’s en gebouwen, maar vooral ook door mensen te vragen als vrijwilliger inhoudelijke ondersteuning te bieden op het project zelf. Al weer meer dan 10 jaar werken we samen met opleidingsinstituten en (vrijwilligers-) organisaties, die ons aan personen helpen, die zich een tijd, 2-3 maanden, willen inzetten. Op dit moment zetten we vrijwilligers in in Malawi en Indonesië( Bali)

Ontwikkelingswerk: culturen verenigen

In de beginjaren waren  niet alle vrijwilligers succesvol. Het kostte moeite te achterhalen waardoor dat kwam, ook omdat de cultuurverschillen tussen bij voorbeeld Malawi en Indonesië groot zijn. Ook in sociale zin functioneren de samenlevingen op een totaal andere manier. Zijn de Malawianen spontaan, open, hartelijk en voor elkaar opkomend, daartegenover zijn de Balinezen introverter, gebonden aan meer moraliteit en regels in het dorp en de gemeenschap. Vrijwilligers waren uiteenlopend al dan niet succesvol. Daar waar wij vooraf dachten dat het goed zou lukken, bleek het moeizaam te gaan. Vrijwilligers die zich meldden bijvoorbeeld na een burn-out bleken al heel snel goed te kunnen samenwerken en vervolgens een onuitwisbare indruk achter te laten. Personen waarvan wij dachten, dat moet een succes worden, bleken in de praktijk nauwelijk dingen voor elkaar te krijgen en gingen soms met enige frustratie weer naar huis.

In mijn werkpraktijk als hoofd P en O van een grote gemeente kwam ik Teamrol en Rob Groen al tegen in de jaren tachtig. Vanaf het eerste moment heeft het model grote indruk gemaakt, doordat ik meteen zag wat het bij mij deed en bij mijn collega’s. Ik mijn werkpraktijk heb ik vele groepen getraind en zag een vergelijkbaar positief resultaat; niet alleen werd er beter samengewerkt, maar de persoonlijke ontwikkeling van collega’s kwam steeds meer centraal te staan. Ik hoor nu nog steeds van velen, dat Teamrol de meest indrukwekkende training is, die men ooit ervaren heeft.

Belbin als managementtool nog te vroeg

Al weer acht jaar geleden heb ik de mastertraining met succes afgerond en heb vanaf dat moment gezocht naar een goede toepassing ten behoeve van mijn stichting. Wat zou het immers een goede bijdrage kunnen vormen, als teamrol in ontwikkelingssamenwerking een eminente plus zou geven. Probleem daarbij is natuurlijk dat de ontwikkeling van de lokale personen niet gelijk loopt met hier in het westen. Niet alleen niveauverschil is een probleem, maar ook de sociaal culturele achtergrond en de manier waarop men naar elkaar kijkt. 

Een tweede aspect is, dat onze doelstelling van bijdrage leveren een vorm van wederkerigheid zou moeten inhouden; alleen zaken brengen is geen optie. Voorbeeld hiervan is dat wij met lokale projectleiders werken, die we meestal ook zelf opgeleid hebben in het land waar men actief is. Investeren in “tools of management” heeft ons al veel gebracht. Door lokale projectleiders namens ons de klussen aan te sturen, zijn al veel debacles voorkomen, omdat wij met onze westerse blik op een ander manier naar prioriteiten kijken.

Deze basale gegevenheden maken het te moeilijk om bijvoorbeeld teamroltraining te gaan geven voor de lokale mensen op de projecten. De waarden en competenties sluiten (nog) niet aan op de ontwikkelingsfasen op de projecten; het zal echt nog enige tijd duren voordat we teamrol voor bijvoorbeeld een schoolteam in Malawi kunnen introduceren; andere managementaspecten hebben de komende jaren nog de voorkeur, zoals deskundigheidsbevordering, financieel management en sociale vaardigheden.

Toch is besloten dat degenen die naar de projecten gaan een teamroltraining krijgen.

Teamrol als persoonlijke ontwikkeling

Juist vanwege de wisselende ervaringen uit de beginjaren hebben we besloten, dat te doen. Het gebeurt in ieder geval voor hen die als groep gaan. Het zijn vaak HBO-studenten, die een onderdeel van hun studie als stage doorbrengen op onze projecten. Doelstelling en uitvoering worden vooraf goed beschreven en begeleid en wij hebben daar teamrol als belangrijke training aan toegevoegd. Op school is men immers gewend met elkaar om te gaan, maar in de praktijk blijkt, dat men elkaar nauwelijks kent, zeker waar het samenwerken betreft. Kwaliteiten en allergieën op het gebied van samenwerken zijn belangrijk wil je als groep in een ontwikkelingsproject effectvol zijn. Elkaar waarderen en helpen met acceptabele minpunten zijn bepalend voor het succes, omdat strubbelingen meteen ervaren worden door de doelgroep.

Dit geldt ook voor individuele vrijwilligers. Het is van groot belang van jezelf te weten waar je samenwerkingskwaliteiten liggen en op welke manier die zich kunnen uiten. In een andere cultuur wordt je daar immers op een andere manier op gewezen. Dat geldt voor hier in de westerse wereld, maar nog meer in Afrikaanse en Aziatische landen. 

In een andere cultuur krijg je andere of geen feedback, terwijl je toch moet kijken, vooral ook naar jezelf, waarom een activiteit goed of niet goed loopt. Zelfinzicht en kennis van de lokale sociaal culturele aspecten van samenwerken zijn dan van groot belang, omdat er een soort vertaalslag moet worden gemaakt, om te begrijpen wat men bedoelt en hoe jij wordt begrepen.

Ook als jezelf feedback geeft, moet dat gebruikmakend van je talenten, op een manier gebeuren, die voor de ander acceptabel is. Dat vraagt dus een extra slag met jezelf; ben ik in staat om die feed back/ kritiek op de goede manier te brengen.

De teamrol theorie speelt hier een belangrijke rol. Door open te staan voor eigen kwaliteiten en opletpunten, wordt het gesprek en daardoor de samenwerking effectvoller. Rekening houdend met bevolkingsaard en gebruiken kun je als vrijwilliger jouw talenten en eigenschappen effectvol inzetten.

Op die manier wordt het proces wederzijds; jij geeft van jezelf deskundigheid en vaardigheid , terwijl je van de ander leert hoe je in andere samenlevingen jouw speerpunten goed kunt inzetten

Ontwikkelingssamenwerking

Teamrol zal in de toekomst een belangrijke rol gaan vervullen. Het zou zo maar kunnen dat ontwikkelingslanden allerlei voorbereidings en ontwikkelingsstappen overslaan. Met de telefoon is dat ook gebeurd; men kreeg zomaar ineens mobiele telefonie, zonder het fysieke netwerk met lijnen en centrales.

Ook in sociaal oogpunt zien wij nu snelle stappen. Nog op het Max van de Stoelcongres in Amsterdam werd in het voorjaar van 2015 door verschillende Afrikaanse politici, onder andere Joyce Bande, voormalig presidente van Malawi, naar voren gebracht, dat Afrika het met name anders zal gaan doen; anders organiseren, anders ontwikkelen en anders opzetten van organisaties. Dat werd met veel nadruk er neer gezet. Daarbij vermeldde zij ook, dat het westen dan meer geduld met Afrika zou moeten hebben. Geduld voor de eigen ontwikkeling, geduld met ontwikkeling van eigen democratische uitgangspunten, geduld met vooruitgang, waarvan wij in het westen altijd zo met de klok rekenen.

In Azië is ontwikkeling weer op een andere manier ingang gezet en ook al een stap verder; wel meer met westerse principes en daarom misschien niet altijd begrijpelijk voor de lokale bevolking

Als we deze aspecten van ontwikkeling serieus nemen kan teamrol in die relatief verschillende processen een goede rol vervullen. Mensen leren via talenten en opletpunten in verschillende culturen dichter bij elkaar brengen en daardoor samenwerken tot een feest van respect en motivatie maken. Wat mij betreft een wuivend perspectief; een uitdaging voor de toekomst.

Door Karel Schols

Kijk voor meer informatie op www.Schols-foundations.com

[instagram-feed]